Να συμφωνήσουμε πώς θα κρίνουμε τις εξαγγελίες πριν ακούσουμε ποιες είναι
Πιλοτικό, κοινό πλαίσιο αξιολόγησης κυβέρνησης και αντιπολίτευσης: ποιότητα και τεκμηρίωση των μέτρων, πληρότητα του πολιτικού σχεδίου, εφαρμοσιμότητα, λογοδοσία και χωριστός έλεγχος της επικοινωνιακής υποκατάστασης.
Γιατί χρειάζεται πριν από τις εξαγγελίες
Η αξιολόγηση των εξαγγελιών δεν πρέπει να αρχίζει αφού έχει ήδη λειτουργήσει το επικοινωνιακό τους πλαίσιο. Το πρωτόκολλο καθορίζει εκ των προτέρων κοινά κριτήρια, ώστε η κρίση να μην προσαρμόζεται εκ των υστέρων στο κόμμα, στο πρόσωπο ή στο μέτρο που βρίσκεται κάθε φορά υπό εξέταση.
Η εξέταση δεν περιορίζεται στο ερώτημα «πόσο κοστίζει». Διαχωρίζει τρία διαφορετικά ζητήματα: πόσο καλά τεκμηριώνεται αυτό που εξαγγέλλεται, πόσο πλήρες είναι το σύνολο των εξαγγελιών και σε ποιο βαθμό η επικοινωνιακή παρουσίαση υποκαθιστά κρίσιμη πληροφορία.
Η «Αληθής Αντιπροσώπευση» λειτουργεί αποκλειστικά ως Πύλη 0: προκαλεί και οργανώνει τη διαδικασία, δημοσιοποιεί τη μέθοδο και παρέχει τεκμηριωτική υποστήριξη. Δεν βαθμολογεί η ίδια τις πολιτικές προτάσεις.
Τρεις χωριστοί άξονες — όχι ένας αδιαφανής τελικός αριθμός
Α. Ποιότητα και τεκμηρίωση κάθε μέτρου — 0 έως 100
Κάθε σημαντική εξαγγελία αξιολογείται σε κλίμακα 0–4 ανά κριτήριο και μετατρέπεται σε σταθμισμένο αποτέλεσμα 0–100.
- Δημοκρατική ιχνηλασιμότητα — 15%
- Ακριβής ορισμός του προβλήματος — 10%
- Στρατηγική συνοχή — 15%
- Αιτιώδης μηχανισμός — 10%
- Δημοσιονομική ακεραιότητα — 15%
- Κόστος ευκαιρίας και εναλλακτικές — 10%
- Κοινωνικές και διανεμητικές συνέπειες — 5%
- Δυνατότητα εφαρμογής — 10%
- Μέτρηση και λογοδοσία — 10%
Η κοινωνική αξιολόγηση δεν υιοθετεί ως αυτονόητες τις ταξικές ονομασίες της πολιτικής ρητορικής. Εξετάζει πραγματικές ανάγκες, πραγματική επιβάρυνση, ποιοι καλύπτονται και ποιοι αποκλείονται και, όπου απαιτείται προτεραιοποίηση, αν οι δημόσιοι πόροι κατευθύνονται με επαρκή αιτιολόγηση εκεί όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη.
Β. Πληρότητα — εύρος και βάθος
Η ποιότητα όσων επιλέγεται να εξαγγελθούν δεν αρκεί. Καταγράφεται επίσης τι καλύπτεται και τι απουσιάζει από έναν κοινό χάρτη δημόσιων πολιτικών.
Εύρος: ποια βασικά πεδία δημόσιας πολιτικής καλύπτονται. Βάθος: κλίμακα 0–5, από απλή ονομαστική αναφορά έως πλήρη αλυσίδα στόχου → εργαλείου → πόρων → εφαρμογής → μετρήσιμου αποτελέσματος.
Η απουσία ενός πεδίου δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποτυχία. Αποκτά όμως μεγαλύτερο βάρος όταν οι εξαγγελίες παρουσιάζονται ως συνολικό σχέδιο διακυβέρνησης ή εθνική στρατηγική.
Κοινός χάρτης δημόσιων πολιτικών
Οικονομία και παραγωγικό μοντέλο · εισόδημα και εργασία · υγεία · παιδεία · κοινωνική προστασία · στέγαση · δημογραφικό · ενέργεια · περιβάλλον · περιφερειακή ανάπτυξη · δημόσια διοίκηση και θεσμοί · ψηφιακός μετασχηματισμός · εξωτερική πολιτική · άμυνα.
Η διαφορετική γλώσσα των κομμάτων μεταφράζεται στον ίδιο policy space, ώστε να συγκρίνονται πολιτικές και όχι ρητορικές ετικέτες.
Γ. Δείκτης Επικοινωνιακής Υποκατάστασης — 0 έως 10
Χωριστός διαγνωστικός δείκτης. Δεν αφαιρεί μηχανικά βαθμούς από μια καλή πολιτική επειδή αυτή επικοινωνείται αποτελεσματικά. Καταγράφει όμως αν η προβολή του προσωπικού οφέλους, των μεγάλων αριθμών ή του πολιτικού προσώπου που «δίνει» υποκαθιστά στοιχεία για το συνολικό κόστος, όσους μένουν εκτός, τη διάρκεια, τις εναλλακτικές και τον πραγματικό μηχανισμό του μέτρου.
Κυβέρνηση και αντιπολίτευση
Το βασικό πρωτόκολλο είναι κοινό για όλους, αλλά η θεσμική θέση δεν είναι ίδια. Η κυβέρνηση αξιολογείται και ως προς την εντολή που ήδη ασκεί, τις προηγούμενες δεσμεύσεις της, τα διαθέσιμα αποτελέσματα και την πραγματική διοικητική και δημοσιονομική δυνατότητα εφαρμογής. Η αντιπολίτευση αξιολογείται ως προς την αξιοπιστία της εντολής που ζητεί: τι θα αλλάξει, τι θα διατηρήσει, τι θα καταργήσει, πώς θα χρηματοδοτήσει τις επιλογές της και αν το σύνολο των δεσμεύσεων είναι ταυτόχρονα εφαρμόσιμο.
Η ανεξαρτησία παράγεται από τους κανόνες
- Freeze πριν από τις εξαγγελίες. Η έκδοση 1.0 χρονοσημαίνεται και δεν προσαρμόζεται εκ των υστέρων σε κυβέρνηση ή κόμμα.
- Δήλωση Διαφάνειας και Σύγκρουσης Συμφερόντων. Κάθε αξιολογητής γνωστοποιεί χωριστά τυχόν κομματικές ή εκλογικές σχέσεις, δημόσιες ή κυβερνητικές θεσμικές θέσεις και συναφή επαγγελματικά ή οικονομικά συμφέροντα. Η γνωστοποίηση δεν συνεπάγεται αποκλεισμό· όπου υπάρχει ειδική σύγκρουση ως προς συγκεκριμένο μέτρο, προβλέπεται αποχή.
- Διπλή ανεξάρτητη αξιολόγηση. Κάθε σημαντικό μέτρο εξετάζεται από τουλάχιστον δύο αξιολογητές· ουσιώδης απόκλιση οδηγεί σε τρίτη κρίση ή σε δημοσιευμένη διαφωνία.
- Evidence first. Κάθε βαθμός συνδέεται με πηγή και σύντομη αιτιολόγηση. Ό,τι δεν είναι δημόσια τεκμηριωμένο καταγράφεται ως «μη διαθέσιμη δημόσια τεκμηρίωση» και δεν συμπληρώνεται με εικασία.
- Αναπαραγωγιμότητα. Πηγές, κανόνες, αποκλίσεις και sensitivity analysis παραμένουν διαθέσιμα, ώστε τρίτοι να μπορούν να ελέγξουν ή να αμφισβητήσουν τεκμηριωμένα το αποτέλεσμα.
Η ανεξαρτησία, επομένως, δεν νοείται ως ιδιότητα «ουδέτερων ανθρώπων», αλλά ως ιδιότητα μιας διαδικασίας που περιορίζει, αποκαλύπτει και καθιστά ελέγξιμες τις πιθανές μεροληψίες.
Συγκρότηση της πρώτης πιλοτικής ομάδας
Η συμμετοχή δεν προϋποθέτει ένταξη σε οργανισμό ούτε αποδοχή της θεωρητικής προσέγγισης της «Αληθούς Αντιπροσώπευσης». Προϋποθέτει αποδοχή της κοινής μεθοδολογίας, διαφάνεια ως προς συναφείς σχέσεις ή συμφέροντα και ίση εφαρμογή των κανόνων σε όλους. Η στοχευμένη πρόσκληση ειδικών λειτουργεί παράλληλα με αυτή την ανοικτή δημόσια πρόσκληση.
Επιστημονικοί αξιολογητές
Οικονομολόγοι, ειδικοί δημόσιας πολιτικής, νομικοί και θεσμικοί αναλυτές, επιστήμονες διοίκησης, αναλυτές δεδομένων και ειδικοί επιμέρους δημόσιων πολιτικών.
Κάθε αξιολογητής καλείται να εργαστεί μόνο στο γνωστικό πεδίο που δηλώνει και όχι να «βαθμολογήσει τη ΔΕΘ συνολικά».
Δήλωση ενδιαφέροντος ως αξιολογητήςΤεκμηρίωση και οργανωτική υποστήριξη
Αποδελτίωση ομιλιών, συλλογή πρωτογενών πηγών, καταχώριση evidence sheets, έλεγχος συνδέσμων, οργάνωση αρχείου και υποστήριξη της δημόσιας διάχυσης.
Η υποστηρικτική ομάδα δεν συμμετέχει στη βαθμολόγηση, εκτός αν μέλος της έχει επιλεγεί χωριστά ως αξιολογητής με τους ίδιους κανόνες.
Δήλωση ενδιαφέροντος για υποστήριξηΦόρμα συμμετοχής — Πρωτόκολλο ΔΕΘ 2026
Η υποβολή δημιουργεί μοναδικό κωδικό αναφοράς. Η εκδήλωση ενδιαφέροντος δεν συνεπάγεται αυτομάτως επιλογή. Τα στοιχεία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη συγκρότηση και λειτουργία του πιλοτικού κύκλου. Δεν δημοσιοποιούνται προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας.
Τι θα καταγράφεται για κάθε σημαντική εξαγγελία
| Πεδίο | Καταγραφή |
|---|---|
| Ακριβής εξαγγελία | Τι ακριβώς δηλώθηκε και από ποια πρωτογενή πηγή. |
| Πρόβλημα / στόχος | Ποιο πρόβλημα δηλώνεται ότι αντιμετωπίζεται και ποιο αποτέλεσμα επιδιώκεται. |
| Πολίτες που επηρεάζονται | Ποιοι καλύπτονται, ποιοι μένουν εκτός, ποιο είναι το μέγεθος της ανάγκης ή επιβάρυνσης. |
| Κόστος / χρηματοδότηση | Δημοσιονομικό μέγεθος, διάρκεια και πηγή πόρων. |
| Στρατηγική σύνδεση | Σε ποιον ευρύτερο στόχο ή σχέδιο εντάσσεται. |
| Εφαρμογή | Νομικά, διοικητικά και χρονικά βήματα. |
| Δείκτης αποτελέσματος | Πότε και με ποιο μέτρο θα γνωρίζουμε αν πέτυχε. |
| Τεκμηρίωση | Πηγές και ρητή ένδειξη «μη διαθέσιμη δημόσια τεκμηρίωση» όπου απαιτείται. |
Από την εξαγγελία στην εφαρμογή και στο αποτέλεσμα
Η πρώτη αξιολόγηση αφορά την ποιότητα της πρότασης κατά τον χρόνο της εξαγγελίας. Ακολουθεί χωριστός έλεγχος της πραγματικής υλοποίησης και, όταν υπάρχουν επαρκή δεδομένα, αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Μια καλά σχεδιασμένη πολιτική μπορεί να αποτύχει στην εφαρμογή· μια αδύναμα σχεδιασμένη πολιτική μπορεί να εμφανίσει πρόσκαιρα θετικό αποτέλεσμα λόγω εξωτερικών συνθηκών. Οι τρεις βαθμίδες δεν πρέπει να συγχέονται.
Εξαγγελία
Τεκμηρίωση, συνοχή, κόστος, εφαρμοσιμότητα, κάλυψη και βάθος.
Υλοποίηση
Τι θεσπίστηκε, πότε, με ποιους πόρους και με ποιες αποκλίσεις από την εξαγγελία.
Αποτέλεσμα
Τι παρήχθη έναντι των προκαθορισμένων στόχων και δεικτών.
Οι ειδικοί εκτελούν το τεχνικό μέρος της ανάλυσης, αλλά η πληροφορία επιστρέφει στον πολίτη ως εντολέα, σε μορφή που του επιτρέπει να σχηματίσει δική του κρίση.
Πρωτόκολλο ΔΕΘ 2026 · Έκδοση 1.0 · Change_ID: AA-CHG-2026-08-31-DETH03